kişisel web sayfası, yazılar, yorumlar, makaleler, özgeçmiş
her şey hakkında bir şey veya bir şey hakkında hiç bir şey...

İyi Bir Kompozisyon Nasıl Olmalıdır (24 Ağustos 2007)

Sevgili öğretmen ve öğrencilerimize bu hafta iyi bir kompozisyonun nasıl yazılacağını naçizane anlatmaya çalışacağım.

İyi bir kompozisyon yazmak için kompozisyon yazılacak konunun iyi olması gerekir. Öğretmenler öğrencilere kendilerinden daha iyi yazabilecekleri tehlikesini düşünerek, kompozisyon yazılılarında zor konular vermeli, gerekirse atasözü ve özdeyiş üretmelidir (örneğin: Fazla kilolarından kurtulamayan tilki kasap dükkanının önünden topallayarak geçer atasözünü kompozisyon kuralları içerisinde yazın...). Ancak bu durumda başka bir tehlike açığa çıkmaktadır. Bu tehlike ise öğrencilerin yazacak bir şey bulamaması ve işin gırgırına giderek iyici zıvanadan çıkmasıdır. Unutmayalım ki espri kompozisyonlarımız için bir numaralı tehlikedir. Esprili kompozisyon diye bir şey söz konusu değildir. Çünkü bu tür edebi açıdan hiçbir değer taşımayan yazılara ancak ve ancak komposto denilebilir. Kompozisyon yazılması istenildiğinde giriş bölümünde konunun tanımı, ezberlediğimiz ansiklopedilerden yararlanılarak yapılmalıdır. Daha sonra gelişme bölümünde acı, dert, çile gibi (bu her türlü arabesk müzik konusu olabilir) konularda örnekler verilmelidir. İlla ki esprili yazmak isteyen öğrenciler önce ikaz edilmeli, sonra notla tehdit edilmeli, uslanmazsa sınıftan tecrit edilmeli ve gerekirse okulun kömürlerini taşıma görevi verilmelidir. Çünkü bu gibi öğrencilerin önü alınmazsa ilerde bölücü militan, anarşist olabilir, Maazallah... Zaten Daniel Amokachi gibi ülkemize önemli yararları dokunmuş bir vatan evladı çocukluğunda hiç esprili kompozisyon yazmamıştır. Espri gibi başka bir tehlike ise kullanılan argo kelimelerdir. “armut, dingil, lavuk, dallama” gibi kelimeler dilimiz ve kompozisyonlarımız için çok büyük bir tehlike teşkil etmektedir. Kompozisyonda kullanılacak kelimeler Arapça, Farsça, Osmanlıca sözlüklerin en ücra köşelerinden seçilmelidir. Cümleler mümkün olduğu kadar uzun tutulmalıdır. Yalın Türkçe ile yazılmış, okuyucu ile içli dışlı olan bir kompozisyon, adeta balkonsuz bir eve o da göbeksiz bir erkeğe benzer. Kompozisyona dıştan bakıldığında 90-60-90 ölçülerinde olmalıdır. En ufak bir noktalama işaretine bile dikkat edilmeli virgül çok uzun, soru işareti çok yamuk yapılmamalıdır. Kompozisyonlar, mutlaka öğretmenden not koparmak için yazılacağından uygun yerlerde hocaya yağ çekilmelidir. Eğer gerekiyorsa kompozisyonun ekinde konu ile ilgili olan fotokopiler verilmelidir. Kompozisyon yazılırken öğrencilere, eğer imkan varsa, klasik müzik dinletilmeli bu sayede öğrencilerin sinirlerini bozmak suretiyle dikkatleri dağıtılmalıdır. Bu önlem öğrencilerin sizden daha iyi yazmasını büyük ölçüde engelleyecektir. Eğer kompozisyonunda klasik müzikle dalga geçen öğrenciler olursa bunlara karşı daha önceden belirtilen önlemler alınmalı üstüne sınıfın ortasında rezil edilmelidir. Bu serserilere karşı her şey serbesttir. Şiir şeklinde yazılacak kompozisyonlar mutlaka aruz vezniyle yazılmalıdır. Serbest ve hece ölçüsüyle yazan öğrencilere sıfır basılmalıdır. Zaten bu serbest şiir ve hece ölçüsü Türk şiirini köreltmiştir.

Sevgili edebiyat öğretmenleri son olarak size sesleniyorum. Öğrencilerin kompozisyonlarına düşük notlar verin ve yeri geldiğinde bol bol sıfır basın. Bu sayede burnu sürtsün serserilerin de daha iyi yazsınlar.

MEB Kompozisyon Uzmanı
Abdülkadir Hakgetire



Geri Dön | Ana Sayfa
 
Son güncelleme: 20 Ağustos 2008 14:27
Bu sayfadaki içeriği izinsiz kopyalayan eşek kulaklıdır.
© Ali AYEN Ankara - 2007