kişisel web sayfası, yazılar, yorumlar, makaleler, özgeçmiş
her şey hakkında bir şey veya bir şey hakkında hiç bir şey...

Hint Sfenksi (25 Ağustos 2007)


Sormak insanlık tarihi. İşte başka bir dünyanın soru ve cevaplarından bir bölüm. Onları, odamın yalnızlığını Enigma'nın The Eyes of Truth'uyla paylaşırken, bir kaç küçük değişiklik dışında, Cemil Meriç'in Bir Dünyanın Eşiğinde'sinde (İletişim Yayınları, 2.baskı, 1994, s. 344-347) geçtiği biçimde buraya aktardım. Cemil Meriç benim için bir Türkçe ustası, Türk Dili'nin bir sihirbazı, bir kelime virtuososu ve üslup ufkudur.

--------------------------------------------

Sordu Yaksa:
"-Kimin buyruğu ile doğar güneş? Yoldaşları kimler? Kimin buyruğu ile batar?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Brahman'ın buyruğu ile doğar güneş. Yoldaşı tanrılar. Düzen'in buyruğu ile batar."

Sordu Yaksa:
"-Uyurken gözlerini yummayan ne? Nedir doğunca kıpırdamaz olan? Kalbi olmadan yaşayan kim? Kendiliğinden kabaran ne?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Balık gözlerini yummaz uyurken. Yumurta kıpırdamaz doğduktan sonra. Taş kalbi olmadan yaşar. Irmak kendiliğinden kabarır."

Sordu Yaksa:
"-Topraktan daha değerli olan ne? Gökten daha yüce olan ne? Rüzgardan daha hızlı olan ne? Nedir çimenden daha bol olan?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Topraktan değerlidir anne. Gökten yücedir baba. Rüzgardan hızlıdır zeka. Çimenden boldur düşünce."

Sordu Yaksa:
"-Yolcunun dostu kim? Kimdir yuvada kalanın dostu? Hastanın dostu kim? Kimdir ölenin dostu?"
"-Yolcunun dostu kervan. Yuvada kalanın dostu karısı. Hastanın dostu hekim. Ölenin dostu bağış."

Sordu Yaksa:
"-Bütün varlıkların konuğu kim? Ezeli kanun ne? İksir nedir? Kainat dediğin ne?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Bütün varlıkların konuğu Agni. Ezeli kanun Tanrı. İksir inek sütü. Kainat dediğin yel."

Sordu Yaksa:
"-Tek başına dolaşan kim? Tekrar tekrar doğan ne?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Tek başına dolaşan güneş. Tekrar tekrar doğan ay."

Sordu Yaksa:
"-Vazifenin özü ne? Ün nasıl kazanılır? Saadetin sırrını söyle."
Yudhisthira cevap verdi:
"-Vazifenin özü cömertlik. Ün bağışla kazanılır. Saadetin sırrı erdem."

Sordu Yaksa:
"-Neden vazgeçersek sevimli oluruz? Neden vazgeçersek üzülmeyiz? Neden vazgeçersek zenginleşiriz? Neden vazgeçersek mesut oluruz?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Kibirden vazgeçersek sevimli oluruz. Öfkeden vazgeçersek üzülmeyiz. Arzudan vazgeçersek zengin oluruz. Cimrilikten vazgeçersek mesut oluruz."

Sordu Yaksa:
"-Bilgi dediğimiz ne? Barış barış diye övündüğümüz ne? Gerçek merhamet ne?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Bilgi gerçeği anlamaktır. Barış ruhun sükuna ermesi. gerçek merhamet başkalarını mesut etmeye çalışmak."

Sordu Yaksa:
"-İnsanların amansız düşmanı ne? Şifası olmayan hastalık hangisi? Kime doğru deriz?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Yenilmez düşman öfke. Şifası olmayan hastalık hırs. Herkese karşı iyi olan doğru."

Sordu Yaksa:
"-Bilgelik nedir? En iyi temizlik hangisi? Üzüntü nedir? Şefkat ne?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Bilgelik hislerine hakim olmak. En iyi temizlik ruh temizliği. Üzüntü cehalet. Şefkat bütün varlıklara kanat germek."

Sordu Yaksa:
"-Hayatın üç gayesi var: Erdem, kazanç ve haz. Ama bunlar birbirinin zıddı. Nasıl birleşebilirler?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Kadınla erdem kaynaştı mı her üç gaye de birleşiverir."

Sordu Yaksa:
"-Kimler gider cehenneme?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Fakir bir Brahman'ı bağışta bulunacağız vaadiyle oyalayıp da eli boş döndüren; Veda'lara, Brahman'lara, Tanrı'lara inanmayan; parası pulu varken yoksulmuş gibi davranıp kendine de başkasına da hayrı dokunmayan cehenneme gider."

Sordu Yaksa:
"-Brahman'ı Brahman yapan ne? Soy mu, bilgi mi, ahlak mı?"
Yudhisthira cevap verdi:
"-Ne soy, ne sop, ne bilgi. Brahman'ı Brahman yapan ahlak. Günaha bulandıktan sonra Vedaları ezbere bilmişsin kaç para eder? Bilge ödevini yapandır."


--------------------------------------------

Agni: Vedalar dininin en büyük tanrılarından biri. Ateş tanrısı. (İngilizcede ignite "yakmak, ateşlemek" kelimesinde yaşıyor, oraya da Latin ignire kelimesinden gelmiş.)

Brahma: Brahman'ın kişileşmesi sonucu ortaya çıkan Tanrı, Vişnu ve Şiva'yla beraber Hind'in üç yaratıcı Tanrı'sından biri. (Sanskrit, "Yarılma, açılma, bulaklanma, meydana çıkma manasına gelen brh kökünden geldiği sanılıyor. Arapça, bera "yaptı, etti, yarattı," El-Bari Allah, El-beriyyeh yaratılmış olan. Tevrat'ın ilk ayeti, bareşit bera elohim ..."başlangıçta Allah ... yarattı." Bu kelimenin İbrahim ile olan benzerliğine ilk dikkat çeken Voltaire olmuş. Başka bir yaklaşıma göre, bra Latince'deden gelen pre öneki ve Türkçe bir kelimesiyle olan benzerlikten yola çıkarak "ilk, ön" anlamına gelebilir. Buna göre de, eski metinlerden bilimsel sırlar çıkarma meraklıları için de Brahman proton, yani ilk varlık olan Hidrojendir. Proton Yunanca protos "ilk" kelimesinin nötr biçimidir. Kazım Mirşan Prototürkçe'de bramana kelimesinin ataç, yani ilk ata, en eski ata anlamına geldiğini söylüyor.)

Brahman: Başlangıçta büyülü formül, dua. Sonra kutsal bilgi, Vedalar. Nihayet dünyanın özü, evrensel ruh, mutlak.

Brahmanlar: Rahipler. En üst kast'ın mensupları.

Vedalar: Hint Aryan'ların en eski eserleri olan ilahiler. Bilgi, bilgelik.



Geri Dön | Ana Sayfa
 
Son güncelleme: 20 Ağustos 2008 14:37
Bu sayfadaki içeriği izinsiz kopyalayan eşek kulaklıdır.
© Ali AYEN Ankara - 2007