kişisel web sayfası, yazılar, yorumlar, makaleler, özgeçmiş
her şey hakkında bir şey veya bir şey hakkında hiç bir şey...

Dünyanın En Eski Bilmecesi (25 Ağustos 2007)


Her birinde yedi kedi bulunan yedi ev var. Her kedi yedifare öldürür. Her fare yedi buğday başağı yerdi. Her buğday başağında yedibuğday tanesi bulunuyordu. Bunların hepsi kaç tanedir?1

Bu soru Rhind papirüsünün 79. sorusudur. İskoçyalı Mısırbilimci A HenryRhind tarafından 1858'de Luxor'da satın alındığı için onun adıyla isimlendirilenbu papirüs, antik Mısır matematiğinin en zengin kaynağıdır.

MÖ 1650lerde kaleme alınmış olan papirüs yaklaşık 5.5 m boyunda ve 33.5cm eninde olup her iki yüzü yazılıdır. Papirüsün yazarı Ahmes onu kendisinden200 yıl önce yazılmış olan bir kaynaktan kopya ettiğini belirtiyor. ÖyleyseRhind papirüsünün orijinali aynı periyotta yazılmış olan ve yine Mısırmatematiğinin ünlü bir diğer kaynağı olan Moskova papirüsüdür (MÖ 1850ler).

Ahmes'ten yaklaşık 2800 yıl sonra Fibonacci'nin Liber Abaci'sindeki(1202) şu soruya ne demeli?

Yedi yaşlı kadın Roma'ya gidiyordu. Her kadının yedi katırıvardı. Her katırda yedi heybe ve her heybede yedi ekmek vardı. Her ekmekteyedi bıçak ve her bıçağın yedi kını vardı. Bunların hepsi kaç taneydi?2


Benzerlik öylesine bariz ki insan, "acaba bu soru izleyemediğimiz bir yoldanRhind papirüsünün doğrudan torunu muydu?" diye sormadan edemiyor. Belkide değil; çünkü geometrik serilerin ve 7 rakamının esrarlı ve büyüleyicicazibesi insanlara böyle bir soruyu farklı zamanlarda keşfettirmiş olabilir.Ayrıca bu rakam Mısırlılar için kolayca kullanılmaya elverişliydi, çünküonlar arkaya arkaya iki kat alarak çarpabiliyorlardı ve 7 = 1 + 2 + 4.Bütün bu faktörleri üst üste koyarsak, doğal olarak diğer bilmeceleri dekeşfederiz:



As I was going to St Ives,
I met a man with seven wives.
Every wife had seven sacks,
Every sack had seven cats,
Every cat had seven kits;
Kits, cats, sacks and wives,
How many were going to St Ives?

Ben St Ives'e giderken,
Yedi karılı bir adama rastladım.
Her kadının yedi torbası vardı,
Her torbada yedi kedi.
Her kedinin de yedi yavrusu vardı.
Yavrular, kediler, torbalar ve kadınlar,
Kaç kişi St Ives'a gidiyordu?3


Bu mani 18. yüzyıl Anne Kaz koleksiyonlarında bulunuyor. Yoksabu da mı Rhind papirüsünden ve Fibonacci'den geliyor?


1. 7 + 72 + 73 + 74 + 75= 19,607.
2. 7 + 72 + 73 + 74 + 75+ 76 = 137,256.
3. Bir kişi (ben), diğerleri St Ives'dan dönüyordu.



Geri Dön | Ana Sayfa
 
Son güncelleme: 20 Ağustos 2008 14:48
Bu sayfadaki içeriği izinsiz kopyalayan eşek kulaklıdır.
© Ali AYEN Ankara - 2007