 |
Matematik Eğlencelidir! (III) (25 Ağustos 2007)
* 5 adet 2 kullanarak 0-9 arası sayıları elde etmek:
2+2-2-2/2=1
2+2+2-2-2=2
2+2-2+2/2=3
2*2*2-2-2=4
2+2+2-2/2=5
2+2+2+2-2=6
22/2-2-2=7
2*2*2+2-2=8
2*2*2+2/2=9
2-2/2-2/2=0
* Şimdi de şuna bakın:
1*1=1
11*11=121
111*111=12321
1111*1111=1234321
11111*11111=123454321
111111*111111=12345654321
1111111*1111111=1234567654321
11111111*11111111=123456787654321
111111111*111111111=12345678987654321
* 153'ün hikayesi nedir? Bu sayı rakamlarının küplerinin toplamına eşittir.
153 = 13 + 53 + 33
Aynı özelliğe sahip diğer sayılar şunlar:
370=33+73+03
371=33+73+13
407=43+03+73
* 1634'ün hikayesi nedir? Bu sayı rakamlarının 4. kuvvetlerinin toplamına eşittir.
1634=14+64+34+44
Aynı özelliğe sahip diğer sayılar şunlar:
8208=84+24+04+84
9474=94+44+74+44
* 4150 ve 4151 in de benzer hikayesi var:
4150=45+15+55+05
4151=45+15+55+15
* 2025, 3025 ve 9801 sayılarının başları kel mi? Bu sayıları iki kısma ayırdıktan sonra bu kısımları toplayarak karelerini alırsak aynı sayıları buluruz:
20 + 25 = 45
452 = 2025
30 + 25 = 55
552 = 3025
98 + 01 = 99
992 = 9801
* Doğal sayılarda a2 + b2 = c2 + d2 eşitliğine bir örnek:
102 + 52 = 112 + 22
Başka var mı?
* Hangi sayının rakamları kendi kuvvetlerine gönderilip toplanırsa ilk sayıyı verir?
0 ve 1 dışında böyle iki sayı var: 3435 ve 438,579,088 sayıları.
3435=33+44+33+55
438,579,088=44+33+88+55+77+99+00+88+88
Soru: 438,579,088 den daha büyük başka bir sayının böyle bir özelliğe sahipolamayacağını kanıtlayabilir misiniz?
* 4 de güzel bir sayıdır:
4 = 2+2 = 2*2 = 22
* 0 ve 2 den başka çarpımları toplamlarına eşit tamsayılar yok. Tamsayı şartıkaldırılırsa, böyle sayıları veren bir kural bulunabilir mi?
Evet. n ve n/(n-1) sayılarının toplam ve çarpımları aynıdır. Örneğin, n=5 ise 5/4 olur.
5+5/4
* Üç sayıyla böyle bir işlem yapılabilir mi? Evet.
1 + 2 + 3 = 1 . 2 . 3 = 6
Peki, herhangi üç sayının aynı özelliği taşıması için bir kural bulunabilir mi?
* 8 adet 8 i toplayarak 1000 elde edebilir misiniz?
888+88+8+8+8 = 1000
* 8 ile ilgili daha ne var?
88=9*9+7
888=98*9+6
8888=987*9+5
88888=9876*9+4
888888=98765*9+3
8888888=987654*9+2
88888888=9876543*9+1
Bitmedi:
12345679*8=98765432
* Şimdi bir oyun oynayalım:
1. Bir sayı yazın.
2. Bu sayıyı tersinden yazın.
3. Küçüğü büyükten çıkarın.
4. Farkın rakamlarını toplayın.
5. Bu toplamın basamak sayısı 1 den fazlaysa, rakamları bir daha toplayın.
6. Böyle devam ederseniz daima 9 bulursunuz.
Uygulama:
1. 2578
2. 8752
3. 8752-2578=6174
4. 6+1+7+4=18
5. 1+8=9
* 8 dışında 1-9 rakamlarını sırayla yazarak 9'un katlarıyla çarpmayı denedinizmi?
12345679*9=111111111
12345679*18=222222222
12345679*27=333333333
12345679*36=444444444
12345679*45=555555555
12345679*54=666666666
12345679*63=777777777
12345679*72=888888888
12345679*81=999999999
* Tek sayıların toplamlarının neyi verdiğini hiç düşündünüz mü?
1=1=12
1+3=4=22
1+3+5=9=32
1+3+5+7=16=42
1+3+5+7+9=25=52
1+3+5+7+9+11=36=62
...
* Peki ya sayıların küplerinin toplamlarının?
13=1=12
13 + 23 = 9 = 32 = (1+2)2
13+ 23+ 33= 36 = 62 =(1+2+3)2
13+ 23 + 33 + 43 = 100=102 = (1+2+3+4)2
...
* 142857 apayrı bir güzelliktir. Buna dairesel sayı diyelim. Birdaire çevresine bu sayının rakamlarını yazar ve sayıyı 1-6 arası herhangibir sayıyla çarparsanız daire çevresinde bir rakamdan başlayarak aynı sıraylabaşka bir sayı elde edersiniz.
142857*1=142857
142857*2=285714
142857*3=428571
142857*4=571428
142857*5=714285
142857*6=857142
7'yle çarpın. Sürpriz!
142857*7=999999
Burada bittiğini sanıyorsanız, bir de 7'den büyük sayılarla çarpmayı deneyin:
142857*8=1142856
Eee? Ne var1142856'da? Dikkatle bakın. Bu sayıda ilk sayının 7'si yokama 7'nin bulunması gereken yerde 6, başta da 1 var. Yani, 6+1=7. Gerisiyine ilk sayıdaki sırasıyla aynı rakamlar. Çarpmaya devam ederseniz, ilksayının diğer rakamlarının da değişik biçimlerde iki parçaya ayrıldığınıgöreceksiniz.
142857*9= 1285713
142857*10= 1428570
142857*11= 1571427
142857*12= 1714284
...
Bir güzelliği daha var:
142857*142857=1428572= 20408122449
Bu sayıyı 20408 ve 122449 olmak üzere iki kısma ayırıp bunları toplarsak,
20408+122449=142857
Bu güzel sayı nereden geliyor dersiniz?
1/7=0.142857142857142857...
* Başka dairesel sayı var mı? Evet. İşte:
526 315 789 473 684 210.
Bu sayıyı 1-200 arasındaki hangi sayıyla çarparsanız çarpın, rakamlarınınsırası aynı kalacak şekilde bu sayının başka bir dizilişini bulursunuz.
* Hiç aklınıza gelir miydi?
12345679*999999999=12345678987654321=1111111112
* Su çarpma işleminde ilginç bir şey var mı?
138*42=5796
9 rakamın hepsi kullanılmış ve hepsi de farklı. Bunun gibi 9 çarpımdaha yazılabilir:
12*483=5796
18*297=5346
39*186=7254
48*159=7632
27*198=5346
28*157=4396
4*1738=6952
4*1963=7852
* Şu çarpma işleminin bir özelliği var mı?
8712=4*2178
Evet! Bu işlem "hangi sayı 4 ile çarpıldığında, aynı sayıyı tersten verir?" sorusununcevabıdır.
* 0 hariç 1 den 9'a kadar bütün rakamları sırayla yazın (123456789). Uygun yerlere"+" veya "-" işaretleri koyarak 100 elde edin.
Bir cevap şöyle:
12 + 3 - 4 + 5 + 67 + 8 + 9 = 100
Başka bir cevap daha var:
123 + 4 - 5 + 67 - 89 = 100
Acaba başka var mı? Biraz düşünün bakalım.
"/" işaretine de izin verilir ve rakamları sırayla yazma şartı kaldırılırsa, şöyle birçözüm bulunabilir:
100
Ya da,
yuz2
Başka bulabilir misiniz?
* Belki de bu kadar müsrif olmamak gerek. İnsan 9 rakamla neler yapmaz ki!
bir
* Öyle bir sayı yazalım ki, bu sayının soldan ilk rakamı sayıdaki sıfırların sayısını,2. rakamı sayıdaki 1'lerin sayısını, 3. rakamı sayıdaki 2'lerin sayısını ... versin.
n sayımızın basamak sayısını göstersin.
n=1: yazılamaz (kanıt)
n=2: yazılamaz (kanıt)
n=3: yazılamaz (kanıt)
n=4: 1210, 2020
n=5: 21200
n=6: yazılamaz (kanıt)
n=7: 3211000
n=8: 42101000
n=9: 521001000
n=10: 6210001000
n>10: (n-4), 2, 1, 0 * (n-7), 1, 0, 0, 0
Geri Dön
|
Ana Sayfa
|
|
|