kişisel web sayfası, yazılar, yorumlar, makaleler, özgeçmiş
her şey hakkında bir şey veya bir şey hakkında hiç bir şey...

Matematik Eğlencelidir! (I) (25 Ağustos 2007)


Evet, matematik çok eğlencelidir, eğlenmesini bilene. Aşağıda bazı matematikselgüzellikler bulacaksınız.

Önce bazı tanımlar ve bilgiler:

Sayı nedir?
Sayı bir düşünce aracıdır, bir fikirdir. Sayılarla çok farklı eşya kümelerinikarşılaştırabiliriz. Sayılar sayma işleminin arkasındaki fikirdir. Fiziksel olarak,bir şey sayılarla ifade edilemiyorsa, bilim değildir. If something exists, it existsin an amount, and it can be measured.

Rakam nedir?
Rakamlar sayıları göstermek için kullandığımız sembollerdir.

Basamak nedir?
Basamak sayıların alfabesidir.

Sayı sistemimizin kaynağı nedir?
Bugün kullandığımız rakamlaraHint-Arap rakamları denir. Hintliler, Mısırlılar, Persler ve Araplarınkullanıp geliştirdikleri işaretlerdir. Sayı sisteminin ülke ülke dolaşantüccarların elinde geliştiği ve böylece de bir çok kaynaktan çıktığı tahminediliyor. Fakat en büyük sayıları rakamlar kullanarak ifade eden ilk insanlarHintlilerdir. (TÜBİTAK tarafından tercüme ettirilip satışa sunulan, GeorgesIfrah'ın Rakamların Evrensel Tarihi ilgilenenlere şiddetle önerilir.)

Sıfır nereden geldi?
Sıfır Hintlilere atfedilir. Onlar sıfırıbugün bizim kullandığımız biçimde kullanan ilk insanlardır. Hintliler sıfırıküçük bir daire ile gösterirlerdi. Bu dairenin adı shunya ("boşluk,boş", Sanskrit) idi. Bu kelime miladi 800'lerde Arapça'ya sıfr olarak tercümeedildi. İngilizce'de biraz daha değişmiş haliyle, zero olarak halen yaşamaktadır.

Bu arada "sıfır=0", "cifir=kutsal metinlerden gematria (ebced), temurah(permutasyon) ve notariqon (akrostiş) usulleriyle okült (batıni, içrek,gizli) bilgiler çıkarma yöntemi, yani gizemin matematiği" ve "cebir=matematiğinbir dalı" kelimeleri arasındaki tesadüf ötesi benzerliğe dikkat ediniz.Halen kullandığımız "şifre" kelimesi bunların birinden ya da hepsindenbirden etkilenerek geliyor olmalı.

Bir anda görmek için hepsini alt alta yazalım:

sıfır "sıfr" zero 0

cifir "cifr"
to cypher veya cipher=şifrelemek
to decipher=şifreyi çözmek, deşifre etmek
chiffre (fr) gematria (ebced)
temurah (permutasyon)
notariqon (akrostiş)

cebir "cebr" algebra "el-cebr" cebir (math)

"+" ve "-" işaretleri nereden geldi?
"+" işareti Latin "et=ve, ekle"kelimesinden geliyor. Bu iki işaret 15. yüzyılda ticari kutu veya sandıklarınağırlıklarının fazla veya az olduklarını göstermek için kullanılırdı.40 sene içinde muhasebeciler ve matematikçiler onları kullanmaya başladı.

"=" işaretini kim keşfetti?
1557 de Robert Recorde aynı uzunluktakiiki paralel çizginin eldeki diğer şeyler kadar eşit olduğuna karar vermişti.

Mükemmel sayılar:
Kendisi hariç, çarpanlarının toplamına eşit olan sayı. Örnek 28=1+2+4+7+14

Asal sayılar:
Kendisinden ve birden başka hiç bir sayıya tam olarak bölünemeyen sayılar.2, 3, 5, 7, ... gibi.

1 niye asal değildir?
1 asal kabul edilseydi, herhangi bir sayı, asal sayıların çarpımı şeklinde birdenfazla biçimde ifade edilebilirdi. Bu matematikte kabul edilmez.

Asal çarpan:
Bir sayının asal sayı çarpanı.

Bir sayının 0. kuvveti niye 1'dir de sıfır veya başka herhangibir sayı değildir?
Bir sayının sıfırıncı kuvveti 1 olarak tanımlanır,böylece sayının her kuvveti öncekinden bir çarpan daha büyük olur. Yani,

20=1
21=2=2x1
22=4=2x2
23=8=2x4
24=16=2x8 ...

Googol nedir?
1 den sonra 100 sıfır yazılarak elde edilen sayıyabu ad verilmiştir (yani, 10100). Şimdiye kadar isimlendirilenen büyük sayılardan biridir. Googolplex googoldan da büyük bir sayıdır.Bir googolplex 1 den sonra bir googol sıfır yazılarak elde edilen sayıdır.Bu sayıyı yazmak için Dünya-Ay arası uzaklığın yetmeyeceğini iddia edenlervar.



Geri Dön | Ana Sayfa
 
Son güncelleme: 20 Ağustos 2008 14:32
Bu sayfadaki içeriği izinsiz kopyalayan eşek kulaklıdır.
© Ali AYEN Ankara - 2007