kişisel web sayfası, yazılar, yorumlar, makaleler, özgeçmiş
her şey hakkında bir şey veya bir şey hakkında hiç bir şey...

Eski bir türk şiirinden (25 Ağustos 2007)

...
... aytur tiyür
... kentü qılmış qılınçı köz-ünür tiyür
qır sub qutı irinür tiyür
ot sub qutı ığlayur tiyür
ı ığaç qutı ulıyur tiyür
köni buyruq közüngü-çe közünüpen
tanmış üz-ütüğ tutupan.
tarazuq içinte olgurtur tiyür
t[arazu]k ağ[sar] q[ıl]ınçıaytığ bolur
irinçü qılmış qılınçı iştig bolur
tetrü saçlıg qurtga iştig bolur
tanmış üzüt-lerig tutupanın.
tünerig tamuqa tartar tiyür
töpisin tongtaru tıqar tiyür
tamudaqı yekler tutar tiyür
muntrumuntuz yekler kelir tiyür
... bergen urupan birgeseyür tiyür
öküş ...
üzüt anta körür tiyür.
ölüm qut qolupan bolmaz (tiyür).

Manu dilinde yazılmış olan bu şiirin çevirisi:

...
... sorar derler,
... onun yapmış olduğu işler görünür derler,
yer ve su saadeti bozulur derler,
ateş ve su saadeti ağlar derler,
ot ve ağaç saadeti inler derler,
adil buyruk aynadaki akis gibi ortaya çıkıp,
inkarcı ruhları yakalayıp,
terazi içine oturtur derler;
terazi yükselirse sorguya çekilir,
yapmış olduğu kötülükleri dinlenir,
ters, kıllı, ihtiyar şeytan gelip,
inkarcı ruhları yakalayıp,
karanlık cehenneme doğru götürür derler
onları baş aşağı oraya atar derler,
cehennemdeki şeytanlar onları yakalar derler,
munturumuntuz şeytanlar gelir derler;
... kamçı ile vurup kamçılamak ister derler,
çok ...
ruh orada görür derler,
ölümü niyaz eder fakat bulamaz derler.


Bu şiir Reşid rahmeti Arat'ın Eski Türk Şiiri'nden (Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1991, s. 28-29) aktarılmıştır. Mani muhitinde (yani, doğru anlıyorsam, Mani dinindeki Türklere ait) yazılmış olan bu şiir doğu Türkistan'da Turfan kazılarında k harabesinde bulunmuştur. Burada İslam öncesi Türk şiirinin bir örneği olarak bulunmakla birlikte asıl amacım şiirde geçen "terazi yükselirse, yaptığı işlerden dolayı sorguya çekilir," ve "ölümü niyaz eder fakat bulamaz derler," gibi çok bariz cümlelerin yanı sıra o kadar bariz olmayan başka cümle ve kavramlara dikkat çekmektir.
Lütfen karşılaştırınız:

Kur'an (Yaşar Nuri Öztürk çevirisi)

101:6 İşte o gün tartıları ağır basan kişi,
101:7 Evet o kişi, hoşnutluk verici bir yaşayış içindedir.
101:8 Tartıları hafif çekeninse,
101:9 Anası, Haviye'dir.
101:10 Onun ne olduğunu sana bildiren nedir?
101:11 Kızışmış bir ateştir o.

35:36 İnkar edenlere de cehennem ateşi var. Ne haklarında hüküm verilir ki ölsünler ne de cezaları hafifletilir. İşte böyle cezalandırırız tüm nankörleri biz.

87:12 En büyük ateşe girer o.
87:13 Sonra orada ne ölür ne de hayat bulur.

50:22 ... Ama perdeni üstünden kaldırıverdik. Bugün gözün keskin mi keskin.

89:13 Bu yüzden Rabbin, üzerlerine azap kamçısını yağdırıverdi.

Bana esrarengiz gelen, şiirin daha önce veya en azından tamamen bağımsız olarak kaleme alınmış olması. İlgileniyorsanız, biraz da sizin başınız ağrısın.



Geri Dön | Ana Sayfa

 
Son güncelleme: 12 Eylül 2011 13:48
Bu sayfadaki içeriği izinsiz kopyalayan eşek kulaklıdır.
© Ali AYEN Ankara - 2007